Cümleler büyük harfle başlar.
ÖRNEK
Mum, dibine ışık vermez.
YAZIM KURALLARIDoğru yazımın
Doğru yazımın
izini sür.
Kuralı yalnızca ezberleme; örneği gör, ayrımı fark et ve yazarken doğru biçimi kendin bul.
KONU HARİTASI
Her başlık, kendi çalışma alanında.
Yeni konular eklendikçe bu sayfada ayrı ve açılır kapanır bölümler hâlinde yerini alacak.
- 01Büyük HarflerHazır
01YAZIM KURALLARI · IBüyük Harflerin Kullanıldığı YerlerKural, istisna ve örneklerle tam konu anlatımı
KONUYA BAŞLARKEN
Büyük harf kullanımı; cümlenin başlangıcını, özel adları ve belirli kurum, eser, yer ile dönem adlarını görünür kılar. Doğru karar vermek için sözcüğün özel bir varlığı mı yoksa yalnızca bir türü mü karşıladığına bak.
Cümlenin ve dizenin başlangıcı
Cümle içinde tırnak veya parantez içine alınan cümleler büyük harfle başlar ve uygun noktalama işaretiyle biter.
ÖRNEK
Yahya Kemal “İnsan, âlemde hayal ettiği müddetçe yaşar.” diyor.
İki noktadan sonra gelen cümleler büyük harfle başlar.
ÖRNEK
Menfaat sandalyeye benzer: Başında taşırsan seni küçültür, ayağının altına alırsan yükseltir.
Dizeler genellikle büyük harfle başlar.
ÖRNEK
Göz gördü, gönül sevdi seni yüzü mâhım / Kurbanın olam var mı benim bunda günahım
Kişilerden dillere, milletlerden mitolojiye
Kişi adları ve soyadları
ÖRNEK
Sait Faik Abasıyanık · Necip Fazıl Kısakürek · Yaşar Kemal
Takma adlar
ÖRNEK
Deli Ozan (Faruk Nafiz) · Server Bedi (Peyami Safa) · Kirpi (Refik Halid Karay)
Hayvanlara verilen özel adlar
ÖRNEK
Sarıkız · Karabaş · Pamuk · Minnoş · Tekir
Millet, boy ve oymak adları
ÖRNEK
Türk · Alman · Rus · Arap · Oğuz · Türkmen · Kırgız
Dil ve lehçe adları
ÖRNEK
Türkçe · Rusça · Arapça · Oğuzca · Kazakça · Kırgızca
Devlet adları
ÖRNEK
Türkiye Cumhuriyeti · Amerika Birleşik Devletleri
Din ve mezhep adları ile bunların mensuplarını bildiren sözler
ÖRNEK
Müslümanlık, Müslüman · Hanefilik, Hanefi · Protestanlık, Protestan
Din ve mitoloji ile ilgili özel adlar
ÖRNEK
Tanrı · Allah · Cebrail · Zeus · Kibele · Mikail · Ra
Adı belirli olanın ilk harfi büyür
Yer adları
Kıta, bölge, il, ilçe, köy, semt, cadde ve sokak adları büyük harfle başlar.
ÖRNEK
Afrika · İç Anadolu · Yakın Doğu · Ankara · Londra · Göreme · Akçaköy · Atatürk Bulvarı · Yunus Emre Caddesi · Asmalımescit Sokağı
Yapı adları
Saray, köşk, han, kale, köprü, anıt ve benzeri yapı adlarının bütün sözcükleri büyük harfle başlar.
ÖRNEK
Topkapı Sarayı · Çankaya Köşkü · Horozlu Han · Karahisar Kalesi · Galata Köprüsü · Kız Kulesi · Zafer Abidesi · Tonyukuk Anıtı
Kurum, kuruluş ve kurul adları
ÖRNEK
Türk Dil Kurumu · Atatürk Orman Çiftliği · Balakgazi Lisesi · Yeşilay Derneği · Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü
Kanun, tüzük, yönetmelik, yönerge ve genelge adları
ÖRNEK
Medeni Kanun · Borçlar Hukuku · Telif Hakkı Yayın ve Satış Yönetmeliği
Kitap, dergi, gazete ve sanat eserlerinin adları
ÖRNEK
Nutuk · Safahat · Kendi Gök Kubbemiz · Türk Dili · Türk Kültürü · Varlık · Resmî Gazete · Sabah · Milliyet · Saraydan Kız Kaçırma · Ellinci Yıl Marşı
Millî ve dinî bayramlar ile özel günler
ÖRNEK
29 Ekim Cumhuriyet Bayramı · Ramazan Bayramı · Kurban Bayramı · Anneler Günü · Öğretmenler Günü
Tarihî olay, çağ ve dönem adları
ÖRNEK
Kurtuluş Savaşı · Cilalı Taş Devri · Antik Çağ · Yükselme Devri · Millî Edebiyat Dönemi · Servetifünun Dönemi
Özel adlardan türetilen bütün sözcükler
ÖRNEK
Atatürkçü · İzmirli · Protestanlık · Müslümanlık · Türkçeye
Mahalle, meydan, bulvar, cadde ve sokak adları
ÖRNEK
Kurtuluş Mahallesi · Çankaya Apartmanı · Taksim Meydanı · Gazi Mustafa Kemal Bulvarı · Gazi Caddesi · Hâlide Edip Sokağı
Yer bildiren özel adların kısaltmalı söylenişleri
ÖRNEK
Hisar’dan · Boğaz’dan · Bulvar’dan
Belli bir kurumu karşılayan sözcükler
Kurum, kuruluş, kurul, bakanlık, üniversite, kanun, tüzük ve yönetmelik gibi sözcükler belli bir kurumu karşıladığında büyük harfle başlar.
ÖRNEK
Bu yıl Meclis, tatile geç başladı. · Son günlerde Kurum, birçok tartışmanın içine çekildi. · Yaptığınız, Yönetmelik’in 8’inci maddesine aykırıydı.
Sık sorulan ayrıntılar
Rakamla başlayan cümleler
Rakamla başlayan cümlelerde rakamdan sonra gelen sözcük büyük harfle başlamaz.
ÖRNEK
2003 yılında üniversiteyi bitirdim.
Saygı ve makam sözleri
Saygı bildiren sözcüklerden sonra gelen ve makam, san bildiren sözcükler büyük harfle başlar.
ÖRNEK
Sayın Başkan · Sayın Vali · Sayın Bakan
Mektup ve resmî yazışmalardaki hitaplar
ÖRNEK
Sevgili Kardeşim · Canım Annem · Aziz Dostum · Değerli Arkadaşım
Burç adları
Burç, on iki takım yıldızının adıdır ve coğrafi bir terimdir; büyük harfle başlar.
ÖRNEK
Akrep burcu · Kova · Terazi · Aslan · Başak
Yer adlarındaki tür bildiren ikinci adlar
İlk addan sonra gelen deniz, göl, nehir, dağ, ova, plato ve boğaz gibi tür bildiren ikinci adlar büyük harfle başlar.
ÖRNEK
Marmara Denizi · Van Gölü · Tuna Nehri · Erciyes Dağı · Taşeli Platosu · Çanakkale Boğazı
Toplantı adları
Kurultay, bilgi şöleni, çalıştay ve açık oturum gibi toplantı adlarındaki her sözcüğün ilk harfi büyük yazılır.
ÖRNEK
V. Uluslararası Türk Dili Kurultayı · Eski Anadolu Türkçesi Araştırmaları Çalıştayı
Para birimleri
Para birimleri büyük harfle başlamaz.
ÖRNEK
lira · dolar · avro · kuruş · dinar · liret
Özel adların yerine kullanılan zamir
Özel adların yerine kullanılan “o” zamiri cümle içinde küçük harfle başlar.
ÖRNEK
Onu dün kütüphanede gördüm.
Edebî, felsefi ve siyasi akımlar
Akım adları küçük harfle başlar.
ÖRNEK
klasisizm · romantizm · realizm · sembolizm · sosyalizm · liberalizm
Büyük harflerin kullanılmadığı yerler
Özel adla birlikte görünse bile tür, tarz veya genel anlam bildiren kimi sözcükler küçük harfle başlar.
Tamlama kuran yer bildiren tür adları
Özel isme dâhil olmayıp tamlama kuran şehir, il, ilçe, bucak, belde ve köy gibi sözcükler küçük harfle başlar.
ÖRNEK
Sivas ili · Çubuk ilçesi · Pınarbaşı köyü
Eser türünü bildiren sözcükler
Özel isme dâhil olmayan gazete, dergi, tablo, roman ve şiir gibi tür adları küçük harfle başlar.
ÖRNEK
Hâkimiyetimilliye gazetesi · Türk Dili dergisi · Otuz Beş Yaş şiiri · Kiralık Konak romanı · Halı Dokuyan Kızlar tablosu
Eser adlarındaki bağlaç ve ekler
Özel adlarla birlikte kullanılan ve, ile, ya, veya, yahut, ki, de ile mi / mı / mu / mü küçük harfle yazılır.
ÖRNEK
Savaş ve Barış · Kerem ile Aslı · Ben Deli miyim · Diyorlar ki · Dünyaya İkinci Geliş yahut Sır İçinde Esrar · Ya Devlet Başa ya Kuzgun Leşe
Tür ve tarz bildiren dönem ifadeleri
Tarihî dönem bildirmeyip tür veya tarz bildiren terimler küçük harfle başlar.
ÖRNEK
divan edebiyatı · halk şiiri · halk edebiyatı · eski Türk edebiyatı · Türk dili · klasik Türk müziği · Türk sanat müziği · Türk halk müziği
Yeni anlam kazanmış özel adlar
Özel isim kendi anlamı dışına çıkıp yeni bir anlam kazanırsa küçük harfle başlar.
ÖRNEK
hicaz (makam) · amper (birim) · donkişotluk
Özel ada bağlı tür adları
ÖRNEK
Van kedisi · Antep fıstığı · Hindistan cevizi · Ankara keçisi · Denizli horozu · İngiliz anahtarı
İki noktadan sonra sıralanan örnekler
İki noktadan sonra gelen bölüm cümle niteliğinde değilse küçük harfle başlar.
ÖRNEK
Bitişik yazılan belgisiz sözcükler: hiçbir, birkaç, birçok, biraz, mirasyedi, hanımeli. · Yazımı sık karıştırılan sözcükler: kravat, program, gram, tıraş, spor, iskarpin, ıstakoz, dinozor, doküman.
Kısa yol: Sözcük tek ve belirli bir varlığı adlandırıyorsa büyük harfi; tür, tarz ya da genel anlam bildiriyorsa küçük harfi düşün.